Αδένωμα Υπόφυσης

Το Αδένωμα υπόφυσης είναι ένας συνήθως καλοήθης όγκος που αναπτύσσεται στον αδένα της υπόφυσης, μια μικρή αλλά ιδιαίτερα σημαντική ενδοκρινική δομή, στη βάση του εγκεφάλου. Μπορεί να είναι ορμονοεκκριτικό, να παράγει δηλαδή υπερβολικές ποσότητες ορμονών ή μη λειτουργικό. Ανάλογα με το μέγεθος, ταξινομείται σε μικροαδένωμα (≤10 mm) και μακροαδένωμα (>10 mm). Η έγκαιρη αξιολόγηση από εξειδικευμένο νευροχειρουργό βάσης κρανίου βελτιώνει τα ποσοστά ίασης και την ποιότητα ζωής.

Συμπτώματα και πότε να απευθυνθείτε σε νευροχειρουργό

Τα συμπτώματα εξαρτώνται από την ορμονική δραστηριότητα του αδενώματος ή το μέγεθος και την πίεση σε γειτονικές ανατομικές δομές, ιδιαίτερα στο οπτικό χίασμα.

Συχνά νευρολογικά συμπτώματα:

• Πονοκέφαλος, διαταραχές όρασης (θάμβος, απώλεια πλάγιου οπτικού πεδίου).

• Σημεία ορμονικής ανισορροπίας: αυξημένη προλακτίνη (μειωμένη libido, στυτική δυσλειτουργία, γαλακτόρροια), αυξημένη αυξητική ορμόνη (ακρομεγαλία: πάχυνση δακτύλων, αλλαγές χαρακτηριστικών προσώπου), διαταραχές κορτιζόλης (Cushing: αύξηση βάρους, υπέρταση, διαταραχή σακχάρου), θυρεοειδικές διαταραχές (ταχυκαρδία, κόπωση).

• Κούραση, ναυτία, χαμηλή αρτηριακή πίεση λόγω υποφυσιακής ανεπάρκειας.

Άμεσα αξιολόγηση απαιτούν σημάδια συναγερμού: ξαφνικός έντονος πονοκέφαλος με έμετο ή διαταραχή όρασης, σύγχυση, διπλωπία. Σε τέτοια συμπτώματα ή σε επίμονη κεφαλαλγία και ορμονικές διαταραχές, συνιστάται εξέταση από νευροχειρουργό στη Θεσσαλονίκη με εμπειρία σε παθήσεις υπόφυσης.

Διάγνωση και απεικόνιση

Η διάγνωση βασίζεται σε συνδυασμό λεπτομερούς κλινικής εκτίμησης, αιματολογικού ορμονικού προφίλ και υψηλής ευκρίνειας μαγνητικής τομογραφίας υπόφυσης με πρωτόκολλο sellar. Συμπληρωματικά, διενεργείται οπτική πεδιομέτρηση από οφθαλμίατρο. Τα ευρήματα συνεκτιμώνται σε διεπιστημονικό συμβούλιο (νευροχειρουργός, ενδοκρινολόγος, ΩΡΛ). Η σύγχρονη διεθνής καθοδήγηση για διάγνωση και θεραπεία παρουσιάζεται στην σελίδα του NHS για τα αδενώματα υπόφυσης.

Θεραπευτικές επιλογές

Η θεραπεία εξατομικεύεται ανάλογα με το είδος του αδενώματος, το μέγεθος, τα συμπτώματα και την ηλικία.

• Παρακολούθηση: σε μικροαδενώματα χωρίς ορμονική δραστηριότητα και συμπτώματα, με τακτική απεικόνιση και ορμονικούς ελέγχους.

• Φαρμακευτική αγωγή: αγωνιστές ντοπαμίνης (π.χ. καβεργολίνη) για προλακτινώματα· ανάλογα σωματοστατίνης ή ανταγωνιστές GH για ακρομεγαλία· αναστολείς στεροειδογένεσης για υπερκορτιζολαιμία, πάντα υπό ενδοκρινολογική παρακολούθηση.

• Ακτινοθεραπεία: σε υπολειπόμενη/υποτροπιάζουσα νόσο ή όταν η χειρουργική ή η φαρμακευτική αγωγή δεν επαρκούν.

• Χειρουργείο: ενδείκνυται σε μακροαδενώματα με πίεση οπτικών οδών, σε αποτυχία φαρμακευτικής αγωγής ή σε συγκεκριμένα ορμονοεκκριτικά αδενώματα. Η σύγχρονη πρακτική περιγράφεται και από πανεπιστημιακά κέντρα, όπως το Johns Hopkins Medicine.

Ενδοσκοπική ενδορρινική χειρουργική υπόφυσης

Η πλέον διαδεδομένη χειρουργική τεχνική για τα περισσότερα αδενώματα είναι η ενδοσκοπική ενδορρινική-διασφηνοειδική προσπέλαση, χωρίς εξωτερική τομή. Με τη χρήση υψηλής ευκρίνειας ενδοσκοπίου, νευροπλοήγησης και μικροχειρουργικών εργαλείων, αφαιρείται ο όγκος από τα ρινικά περάσματα επιτρέποντας ταχεία ανάρρωση και προστασία των φυσιολογικών δομών. Στη Θεσσαλονίκη, η τεχνική ενδοσκοπικής προσπέλασης βάσης κρανίου εφαρμόζεται με συνεργασία νευροχειρουργού και ΩΡΛ, εξασφαλίζοντας ακρίβεια και ασφάλεια. Οι περισσότεροι ασθενείς κινητοποιούνται την πρώτη μετεγχειρητική ημέρα, ενώ η νοσηλεία διαρκεί συνήθως 1–3 ημέρες.

Κίνδυνοι, επιπλοκές και χρόνος ανάρρωσης

Όπως κάθε χειρουργική επέμβαση, η αφαίρεση αδενώματος υπόφυσης συνοδεύεται από ορισμένους κινδύνους. Οι πιθανές επιπλοκές περιλαμβάνουν διαφυγή εγκεφαλονωτιαού υγρού (ρινόρροια), παροδικό ή μόνιμο σακχαρώδη άποιο διαβήτη, υποφυσιακή ανεπάρκεια, ρινορραγία, λοίμωξη και σπάνια διαταραχές όρασης. Με έμπειρη ομάδα και προσεκτική τεχνική, οι επιπλοκές είναι σχετικά σπάνιες και αντιμετωπίσιμες. Ο αναμενόμενος χρόνος ανάρρωσης περιλαμβάνει αποφυγή έντονης άσκησης 2–4 εβδομάδες, ρινικές πλύσεις και οδηγίες ΩΡΛ, ενώ η επιστροφή σε ελαφριά εργασία συχνά γίνεται εντός 10–14 ημερών, αναλόγως του επαγγέλματος και της μετεγχειρητικής πορείας.

Μετεγχειρητική φροντίδα και παρακολούθηση

Μετά την επέμβαση, απαιτείται στενή συνεργασία με ενδοκρινολόγο για ορμονικό έλεγχο και ρύθμιση πιθανής αγωγής υποκατάστασης (θυρεοειδικές, επινεφριδικές, γοναδικές ορμόνες). Προβλέπονται επανεξετάσεις με αιματολογικό έλεγχο, απεικόνιση MRI και οφθαλμολογική αξιολόγηση. Η συμμόρφωση στις οδηγίες ρινικής υγιεινής μειώνει τον κίνδυνο ρινορραγίας και διαφυγής ΕΝΥ. Στόχος είναι η πλήρης ύφεση των συμπτωμάτων, ο ορμονικός ευθυγραμμισμός και η πρόληψη υποτροπής.

Γιατί στη Θεσσαλονίκη – Χρυσόστομος Δ. Αλεξανδρής

Ο νευροχειρουργός Χρυσόστομος Δ. Αλεξανδρής διαθέτει εξειδίκευση στη Χειρουργική βάσης κρανίου και στην ενδοσκοπική χειρουργική υπόφυσης. Το ιατρείο βρίσκεται στο κέντρο Θεσσαλονίκης, Μητροπόλεως 103, Κέντρο Θεσσαλονίκης, 546 22, με εύκολη πρόσβαση από όλες τις περιοχές. Η αξιολόγηση γίνεται σύμφωνα με διεθνή πρωτόκολλα, με έμφαση στην ασφάλεια, τη διατήρηση της υπόφυσης και τη στοχευμένη αφαίρεση του αδενώματος. Παρέχεται πλήρες φάσμα φροντίδας για όγκους εγκεφάλου, νευροχειρουργικές επεμβάσεις και παθήσεις σπονδυλικής στήλης (δισκοκήλη, κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου, στένωση σπονδυλικού σωλήνα, αυχενικό), για ασθενείς που αναζητούν έμπειρο νευροχειρουργό.

Κλείστε ραντεβού

Για έγκαιρη διάγνωση, εξατομικευμένη θεραπεία και ασφαλή νευροχειρουργική φροντίδα υπόφυσης στο κέντρο της πόλης, προγραμματίστε ραντεβού σήμερα με τον νευροχειρουργό Χρυσόστομο Δ. Αλεξανδρή,. Το ιατρείο βρίσκεται στη Μητροπόλεως 103, Κέντρο Θεσσαλονίκης, 546 22. Διατίθεται ευέλικτος προγραμματισμός για ιδιωτικό ραντεβού και συνεργασία με ενδοκρινολόγο και ΩΡΛ, ώστε η αντιμετώπιση του αδενώματος υπόφυσης να είναι ολοκληρωμένη, τεκμηριωμένη και φιλική προς τον ασθενή.